Παρατίθεται η πρότασή μας για το Μητροπολιτικό Πάρκο και την Περιοχή Πολεοδομικής Ανάπτυξης του Ελληνικού, όπως κατατέθηκε στον σχετικό διαγωνισμό του Ο.Ρ.Σ.Α.
Στη διαμόρφωσή της συμμετείχαν οι:
Ζούλιας Αθανάσιος, Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος
Λινός Σπύρος, Αρχιτέκτων
Μάντζαρης Νικόλας, Περιβαλλοντολόγος - Πολεοδόμος
Βουλγαρίδης Γιώργος, Τοπογράφος
Τσερπέλης Αναστάσιος, Γεωπόνος - Αρχιτέκτων Τοπίου
Στάθης Αλέξανδρος Ζούλιας, Φοιτητής Αρχιτεκτονικής
Κουρούβανη Τόνια, Σχεδιάστρια

Η δημοσίευση γίνεται για λόγους ενημέρωσης και μόνο. Απαγορεύεται η χρήση οποιασδήποτε ιδέας μας.

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η πρότασή μας για το σχέδιο του Μητροπολιτικού Πάρκου Ελληνικού αποσκοπεί όχι απλά στην δημιουργία μίας σημαντικής προσθήκης στον αστικό εξοπλισμό των Νότιων προαστίων της Αθήνας αλλά στη λειτουργία ενός νέου ζωτικού πόλου που θα συμβάλλει στην περαιτέρω κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της περιοχής, βασιζόμενος στα φυσικά χαρακτηριστικά του χώρου.

Πρωτίστως όμως, καθοδηγείται από την συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι το σχέδιο αυτό, λόγω τόσο της έκτασης του εγχειρήματος όσο και της ιστορικής και συμβολικής αξίας του χώρου, θα τραβήξει την προσοχή και θα δράσει αναπόφευκτα ως σηματοδότης της ανάπτυξης του αστικού χώρου σε ολόκληρη την Ελλάδα για τα επόμενα χρόνια.
Είναι ανάγκη συνεπώς να στείλει τα κατάλληλα μηνύματα για έναν σχεδιασμό που θα λαμβάνει υπ' όψιν τις περιβαλλοντικές παραμέτρους, θα προσφέρει υψηλό επίπεδο διαβίωσης στους πολίτες και θα αγκαλιάζει με τόλμη κάθε αρχιτεκτονική πρόταση που θα συμβάλλει στην εξεύρεση δημιουργικών λύσεων.

2. Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΙΔΕΑ
Η αειφορία, που στην περίπτωσή μας εκφράζεται με την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ενσωμάτωση των υπαρχόντων στοιχείων (κτήρια, φυσικά στοιχεία, τμήματα διαδρόμων, κτλ.) καθώς και τη χρήση τοπικής χλωρίδας, ήταν η βασική αρχή πάνω στην οποία αναπτύχθηκαν οι προτάσεις μας. Υποστηρίζεται η δημιουργία οικολογικών διαδρόμων που θα συνδέσουν υπάρχουσες φυσικές περιοχές της Αττικής.
Οργανώνουμε το πάρκο σε 5 θεματικές ζώνες (Φυσικό Πάρκο, Πάρκο Δραστηριοτήτων, Νησιά και Πολιτιστικό Πάρκο, Χωριό και Αγορά) με σαφή ιδιαίτερα χαρακτηριστικά η κάθε μία. Δημιουργούνται νέοι χώροι και υποστηρίζονται χρήσεις που είτε δεν υπάρχουν πουθενά ή σπανίζουν εντός της μητροπολιτικής περιοχής. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο να δημιουργηθούν μεγάλες, φυσικού τύπου, ανοιχτές περιοχές για ήρεμη αναψυχή, στα όρια των οποίων τοποθετούνται χρήσεις πολιτιστικές, αθλητικές και παιχνίδια. Επιπλέον, πιστεύουμε ότι η θεματική οργάνωση του πάρκου θα βοηθήσει τον προσανατολισμό των χρηστών μέσα στο χώρο και θα τους ενθαρρύνει να το εξερευνήσουν σε μεγαλύτερο βαθμό. Δημιουργούνται εσωτερικοί του πάρκου ποδηλατόδρομοι με δυνατότητα σύνδεσης - επέκτασης σε δίκτυο ποδηλατοδρόμων που θα εκτείνεται σε όλη την Αττική. Διασυνδέονται τα δίκτυα τραμ και μετρό εξυπηρετώντας παράλληλα και το Ξενοδοχείο-Συνεδριακό Κέντρο.
Δημιουργούνται περιοχές μικτών χρήσεων ώστε να αποφεύγονται κατά το δυνατόν οι μετακινήσεις.
Λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα στο σχεδιασμό για το θέμα της ασφάλειας δεδομένης και της έκτασης του χώρου.

3. ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
3.1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ: Ο χώρος του πάρκου έχει διαμοιραστεί σε 5 θεματικές ζώνες, με προσπάθεια να υπάρχει μια ομαλή ροή από τη μία ζώνη στην άλλη.
Η 1η ζώνη, το "Φυσικό Πάρκο", καλύπτει την ΒΑ πλευρά του χώρου. Δίνεται έτσι η δυνατότητα εκμετάλλευσης των καλύτερων, από εδαφολογικής πλευράς, τμημάτων της έκτασης καθώς και των λίγων σημείων με διακριτό ανάγλυφο, που βρίσκονται εντός του χώρου και προσφέρουν τη δυνατότητα φυσικής θέας προς μεγάλο τμήμα της έκτασης (και του Σαρωνικού) προς Δυσμάς. Σκοπός μας είναι η αποκατάσταση ενός φυσικού οικοσυστήματος το οποίο υπήρξε εκεί στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Το πάρκο αυτό στοχεύει στο να προσφέρει τη δυνατότητα ήρεμης αναψυχής σε επαφή με τη φύση στους κατοίκους της μεγαλούπολης που έχουν αποξενωθεί από τη φύση. Έχει έκταση 90,2Ha.
Την 2η ζώνη, το "Πάρκο Δραστηριοτήτων", την υποδιαιρέσαμε σε 3 επιμέρους ενότητες: Την περιοχή την οποία περιλαμβάνει το Canoe-Kayak-Slalom, την περιοχή με τις λοιπές αθλητικές εγκαταστάσεις και τους χώρους με τα μουσεία και τα κέντρα συναυλιών. Χαρακτηρίζεται από την παρουσία στοιχείων της ολυμπιακής χρήσης που καλούμαστε να διατηρήσουμε και να επανεντάξουμε στο χώρο. Έχει έκταση 190Ha.
Η 3η ζώνη είναι τα "Νησιά και το Πολιτιστικό Πάρκο". Η ιδέα έχει επικεντρώσει στη δημιουργία ενός υδάτινου περιβάλλοντος, με χαρακτήρα οικολογικό, ρομαντικό, γαλήνιο. Με κατάλληλα περιμετρικά τοιχεία και επιχωματώσεις δημιουργείται μια λίμνη, που έχει ως πυθμένα τις επιφάνειες των αεροδιαδρόμων, με 2 εσωτερικά νησιά, συνδεόμενα μέσω γεφυρών με την ξηρά. Η παρουσία του νερού μεταβάλλει το μικροκλίμα της περιοχής που από μια θερμική νησίδα - τους μήνες του καλοκαιριού - μετατρέπεται σε μια όαση δροσιάς. Έχει έκταση 112Ha.
Η 4η ζώνη, το "Χωριό", είναι περιοχή πολυτελούς κατοικίας με ταυτόχρονη - περιορισμένη - παρουσία εμπορικών χρήσεων λιανικής και αναψυχής (mini-market, cafe, παιδότοπος, κ.τ.λ.) για την εξυπηρέτηση καθημερινών αναγκών των κατοίκων. Οι κατοικίες θα είναι τύπου μεζονέτας, έως 3 ορόφων ύψους. Περιλαμβάνει το ένα τμήμα της πολεοδομικής ανάπτυξης του χώρου. Έχει έκταση 55,4Ha εκ των οποίων τα 45Ha είναι πολεοδομική ανάπτυξη, με συντελεστή δόμησης 0,8 και μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος 12m.
Η 5η ζώνη είναι η "Αγορά", πρόκειται για περιοχή μικτών χρήσεων, με έμφαση στην οικονομική δραστηριότητα (υπηρεσίες) και την κατοικία υψηλών προδιαγραφών. Χαρακτηρίζεται από εγγύτητα σε σταθμό Μετρό, Τραμ, δίκτυο λεωφορείων της Λ. Βουλιαγμένης, Super-Market και σε πληθώρα καταστημάτων λιανικού εμπορίου (επί της Λ. Βουλιαγμένης). Περιλαμβάνει το δεύτερο τμήμα της πολεοδομικής ανάπτυξης.
Έχει έκταση 82,4 Ha μαζί με το Συνεδριακό-Εκθεσιακό Κέντρο και το Ξενοδοχείο και τους χώρους στάθμευσης, νέους και παλαιότερους. Από το σύνολο της έκτασης τα 55Ha θα πολεοδομηθούν, με συντελεστή δόμησης 1,2 και μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος 40m.

3.2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: ΠΡΟΣΒΑΣΕΙΣ-ΔΙΚΤΥΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ: Διαμορφώνονται 9 είσοδοι στο πάρκο που φαίνονται στον Πίνακα 1. Η κίνηση των αυτοκινήτων περιορίζεται χωρίς όμως να δυσχεραίνεται η πρόσβαση στις περιοχές κατοικίας, οικονομικής δραστηριότητας, αθλητικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Στο εσωτερικό, δημιουργούνται στάσεις του Τραμ, η μία κομβική στο όριο μεταξύ "Φυσικού Πάρκου", "Πάρκου Δραστηριοτήτων" και "Νησιών". Από αυτό το σημείο ξεκινά ένας νέος κλάδος της γραμμής που εξυπηρετεί την περιοχή "ΑΓΟΡΑ", περνά μπροστά από το Συνεδριακό-Εκθεσιακό Κέντρο-Ξενοδοχείο και φθάνει ως την στάση του Μετρό επί της Λεωφ. Βουλιαγμένης επιτυγχάνοντας έτσι τη ζητούμενη σύνδεση των δικτύων Μετρό και Τραμ. Η διαδρομή που επελέγη είναι η συντομότερη δυνατή. Ο δε άλλος κλάδος παραμένει ως έχει και οδηγεί στο αμαξοστάσιο των τραμ.

3.3. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: ΔΙΚΤΥΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙΩΝ - ΠΟΔΗΛΑΤΟΔΡΟΜΩΝ: Το "μειονέκτημα" της μεγάλης έκτασης του χώρου "αξιοποιείται" με την κατασκευή ενός δικτύου ποδηλατοδρόμων που θα ενώνει τις διαφορετικές περιοχές του πάρκου αλλά θα δημιουργεί συγχρόνως και την προοπτική της διασύνδεσης όλων των ελεύθερων αστικών χώρων της Αττικής. Σε πρώτη φάση μπορεί να ενωθεί με τον παραλιακό πεζόδρομο / ποδηλατόδρομο που δημιουργείται παράλληλα με τη Λεωφόρο Ποσειδώνος δημιουργώντας ένα συνεχή ποδηλατόδρομο από τον Πειραιά/Φάληρο ως το Ελληνικό. Στο βορειοανατολικό τμήμα μπορεί, με μικρό σχετικά κόστος, να επεκταθεί ως τις παρυφές του Υμηττού συνδέοντας το πάρκο με τους υπάρχοντες χώρους άθλησης και πολιτιστικών δραστηριοτήτων που βρίσκονται ήδη στην περιοχή, εντός του Δήμου Αργυρούπολης. Η μικρότερη απόσταση μεταξύ Πάρκου και Υμηττού είναι 7 οικοδομικά τετράγωνα ενώ και σε άλλα σημεία είναι 8-10 οικοδομικά τετράγωνα. Η δημιουργία ενός εκτενούς δικτύου ποδηλατοδρόμων εντός του Πάρκου θα είναι ο καταλύτης για την επέκταση των ποδηλατοδρόμων σε όλο το Λεκανοπέδιο, καθώς θα δημιουργήσει μια κρίσιμη μάζα πολιτών που θα χρησιμοποιούν το ποδήλατο ως μέσο μετακίνησης.
Παράλληλα με το λειτουργικό όφελος, υπάρχει και αποκατάσταση της οικολογικής συνέχειας της περιοχής, με την δημιουργία αυτού του οικολογικού διαδρόμου.

3.4. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ - ΥΔΡΟΛΟΓΙΑΣ: Διατηρείται σε γενικές γραμμές το ομαλό ανάγλυφο του εδάφους. Το μοναδικό υπάρχον φυσικό ύψωμα της περιοχής αξιοποιείται με την δημιουργία παρατηρητηρίου στην κορυφή του. Οι μοναδικές σημαντικές επιχωματώσεις που επιφέρουν μια ελαφρά μεταβολή του αναγλύφου είναι στο χώρο γύρω από τους σημερινούς αεροδιαδρόμους για τη δημιουργία της λίμνης και των νησίδων.
Δεδομένων των αναγκών σε πότισμα κατασκευάζονται, κοντά στον υπάρχοντα αγωγό ομβρίων υδάτων υπόγειες υδατοδεξαμενές από οπλισμένο σκυρόδεμα χωρητικότητας 20.000m3 με δυνατότητα συγκέντρωσης και ομβρίων υδάτων από τις ταράτσες των σπιτιών του "Χωριού". Οι υπερχειλίσεις των δεξαμενών θα κατευθύνονται στη λίμνη για την ανανέωση των υδάτων της.
Η αρχική πλήρωση της τεχνητής λίμνης θα γίνει με θαλασσινό νερό που θα αντληθεί από συμπληρωματικό αγωγό του υπάρχοντος δικτύου για το Canoe-Kayak-Slalom.
Στη συνέχεια το νερό της λίμνης θα μετατραπεί σε υφάλμυρο από τις υπερχειλίσεις των υδατοδεξαμενών ομβρίων.

3.5. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ: Η καλλιέργεια της αίσθησης της ασφάλειας ήταν βασική παράμετρος του σχεδιασμού μας, καθότι το μέγεθος της έκτασης και η αραιή γύρω δόμηση καθιστούν επιτακτική την μέριμνα ώστε ο χώρος να μην πάρει τη μορφή μιας αχανούς, έρημης και άρα δυνητικά επικίνδυνης έκτασης. Υπάρχει ειδική ανάλυση σε κάθε ζώνη.
3.6. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ: Δεδομένου του μεγέθους της έκτασης και των αναγκών της πρωτεύουσας για πράσινο, το πάρκο αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία ανάδειξης ενός αειφόρου φυσικού περιβάλλοντος το οποίο θα αποτελέσει έναν χώρο διεξόδου για τους κατοίκους των γειτονικών δήμων ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες όταν οι καιρικές συνθήκες γίνονται ακραίες.
Παραθέτουμε τη στρατηγική που ακολουθήσαμε για το σκοπό αυτό:
α) Επανεγκατάσταση ενός φυσικού οικοσυστήματος φυτών Αττικής χλωρίδας.
β) Δημιουργία ενός αστικού οικοσυστήματος με τη χρήση τόσο αυτοφυών, όσο και εξωτικών ειδών βλάστησης.
γ) Ομαλή ενοποίηση των δύο οικοσυστημάτων, αλλά και των ομάδων φυτών που απαρτίζουν το καθένα από αυτά.
δ) Σχεδιασμός με γνώμονα τη δυνατότητα μελλοντικής ενοποίησης των οικοσυστημάτων με γειτνιάζουσες περιοχές πρασίνου, καθώς και η δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης και σύνδεσής τους σε ένα ενιαίο δίκτυο πράσινων διαδρόμων στην περιοχή της Αττικής.
ε) Χρήση φυτικών ειδών τα οποία αποτελούν φυσικό περιβάλλον για την ανάπτυξη και διαβίωση ειδών της Αττικής πανίδας.
στ) Λογική ακολουθία και συνέχεια στη σύνδεση μεταξύ των χώρων που ορίζει η φυτική βλάστηση.
ζ) Χρησιμοποίηση των φυτών κατά τρόπο που θα μεγιστοποιούν την άνεση του χρήστη, λαμβάνοντας υπ' όψιν τις εμπειρίες που δύναται να αποκομίσει με τη χρήση του πάρκου, τους μικροκλιματικούς παράγοντες, την ασφάλεια.

4. ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ 5 ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΖΩΝΩΝ
4.1. ΦΥΣΙΚΟ ΠΑΡΚΟ:

4.1.1. Σχέδιο Πρασίνου
Φυσικό Περιβάλλον
Η δημιουργία του φυσικού πάρκου αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία δημιουργίας ενός πράσινου διαδρόμου, ο οποίος θα μπορούσε να αποτελέσει το συνδετήριο κορμό μεταξύ του οικοσυστήματος του Υμηττού και του αστικού πράσινου διαδρόμου στα νότια της παραλιακής. Κατά αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια μοναδική προοπτική για την περαιτέρω επέκταση ενός ενιαίου δικτύου πράσινων διαδρόμων σύνδεσης των οικοσυστημάτων τα οποία ήδη υφίστανται στην Αττική.
Χλωρίδα και Πανίδα
Προτείνεται η εγκατάσταση αυτοφυών φυτών με χαμηλές ανάγκες σε συντήρηση, καθώς και φυτών που αποτελούν φυσικό περιβάλλον ανάπτυξης της πανίδας και της ορνιθοπανίδας της Αττικής. Πρόκειται για είδος Αττικής δασώδους βλάστησης, που βρίσκεται σε αντιστοιχία με τα είδη της βλάστησης που παρατηρούνται στις παρυφές του Υμηττού. Σκοπός μας είναι να εξελιχθούν σε ένα αειφόρο, φυσικό οικοσύστημα.
Στα πλαίσια της σχεδιαστικής μας ιδέας υποδιαιρέσαμε τη βλάστηση σε τέσσερις κατηγορίες: κωνοφόρα δέντρα, αειθαλή-φυλλοβόλα δέντρα, θαμνώδη και ποώδη. Τα κωνοφόρα φυτεύονται και ως μεμονωμένα σαν κέντρο εστίασης μέσα στο χώρο, αλλά και για να προβάλλουν σκίαση στους ανοιχτούς χώρους. Τα αειθαλή-φυλλοβόλα δέντρα φυτεύονται σε ομάδες δίνοντας μια φυσικότητα στο χώρο, ενώ οι θάμνοι χρησιμοποιούνται στα άκρα αλλά και για να ορίσουν χώρους όπου επιθυμούμε ιδιαιτερότητα αλλά και διείσδυση της θέασης μέσα στο χώρο. Η ποώδης βλάστηση θα εγκατασταθεί στον ανοιχτό χώρο προκειμένου να δημιουργήσει χώρους πολλαπλών δραστηριοτήτων.
Μικροκλίμα
Η ιδέα αποσκοπεί στην ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος το οποίο θα μπορεί να προσφέρει σκιασμένους περιπάτους στο χρήστη κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, ενώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα θα είναι προστατευμένο από τους βόρειους ανέμους. Προτείνουμε γι' αυτό τη χρήση φυλλοβόλλων δέντρων στη νότια πλευρά των χώρων πρασίνου προκειμένου να έχουμε διείσδυση των ηλιακών ακτίνων κατά τους χειμερινούς μήνες, και ταυτόχρονα ένα χαρακτήρα εποχιακής αλλαγής -χρώματος, το οποίο απουσιάζει από τα αειθαλή στην πλειοψηφία τους ελληνικά δάση.
Σχεδιαστική Προσέγγιση: Φόρμα-Μονοπάτια-Χώροι
Στον πυρήνα του πάρκου οι φόρμες και οι χώροι που ορίζει το πράσινο είναι οργανωμένοι σε ένα οργανικού τύπου μοτίβο ώστε να αναδείξουν τη φυσικότητα του χώρου αλλά και να προκαλέσουν τη φαντασία και την αίσθηση του μυστηρίου στο χρήστη. Οι χώροι ανοίγονται παραπλεύρως ενός ενιαίου συστήματος μονοπατιών το οποίο είναι ταξινομημένο σε πρωτεύων και δευτερεύων. Το πρωτεύων σύστημα μονοπατιών πλάτους 6 μέτρων και το δευτερεύων πλάτους 3 μέτρων ενοποιούν τους χώρους, ενώ ταυτόχρονα ενθαρρύνεται η ελεύθερη κίνηση μέσα και μεταξύ των ανοιχτών χώρων πρασίνου. Στο λόφο προτείνουμε τη λειτουργία ενός παρατηρητηρίου.
Ανθρώπινη Εμπειρία
Στόχος μας είναι το φυσικό πάρκο να αποτελέσει αυτόνομα μία διέξοδο και χώρο παιχνιδιού για μικρούς και μεγάλους. Για το λόγο αυτό, σχεδιάσαμε το πάρκο ώστε να περιλαμβάνει μια πληθώρα μικρότερων "δωματίων" και λαβυρίνθων θεματικού περιεχομένου τους οποίους ορίζει η ίδια η βλάστηση. Ο απλός χαρακτήρας της βλάστησης είναι το ενοποιητικό στοιχείο μεταξύ των χώρων στην προσπάθεια να εξοικειωθεί ο χρήστης με το φυσικό περιβάλλον. Η εισαγωγή ειδών πανίδας, όπως αναφέραμε στις στρατηγικές μας, και η στήριξή τους από το δημιουργούμενο οικοσύστημα θα ενθαρρύνει το ενδιαφέρον του χρήστη και θα αποτελέσει επιπλέον ερέθισμα στην αποδοχή και συναισθηματική σύνδεσή του με το χώρο.

4.1.2. Πολεοδομικά Στοιχεία
Εντός του Φυσικού Πάρκου διαμορφώνουμε τα παρακάτω πολεοδομικά στοιχεία: Διατηρούμε τα Κτήριο 14 & 15 (Πίνακα ΙΙ) με χρήσεις "Βοτανικός Κήπος" - "Φυτώριο" μετά από κατάλληλες τροποποιήσεις. Η έμφαση θα δίνεται στην καλλιέργεια φυτών της Αττικής και Ελληνικής χλωρίδας, έτσι ώστε να τροφοδοτείται όχι μόνο το πάρκο Ελληνικού αλλά και άλλοι χώροι πρασίνου της Αττικής. Η λειτουργία του θα έχει και θετική οικονομική επίπτωση για το πάρκο καθώς θα εξασφαλίζονται κατάλληλα για τη φύτευσή του φυτικά είδη.

Διατηρούμε το Κτήριο 16 (Πίνακα ΙΙ) με χρήση "πολύ-λειτουργικό κτήριο":
· Α' Χώρος ενοικίασης ποδηλάτων (εγγύτητα στάσης τραμ),
· Αρχιτεκτονικό Μνημείο "Time-Capsule": Θα περιέχει, ως ένα είδος "κρύπτης" αλλά και διαφυλασσόμενης μνήμης, αντικείμενα / κείμενα Ολυμπιονικών, ως ανάμνηση της σύνδεσης του Πάρκου με τους Ολυμπιακούς, καθώς και ανθρώπων που θα έχουν συνδέσει το όνομά τους με τη δημιουργία του πάρκου και θα ανοιχτεί στην 100η επέτειο των εγκαινίων του.
· Χώροι εστίασης
· Χώροι εκθέσεων

4.1.3. Ασφάλεια
Η Β.Α. είσοδος επί της Λ. Βουλιαγμένης θα παραμένει ανοικτή από την ανατολή ως τη δύση του ηλίου και στη συνέχεια θα κλείνει. Ο χώρος πρέπει να περιβάλλεται από κιγκλίδωμα με κατάλληλα περάσματα / ανοίγματα για τη λειτουργία των οικολογικών διαδρόμων. Η λειτουργία του χώρου εστίασης θα έλκει κόσμο στο εσωτερικό του πάρκου καθ' όλες τις ώρες λειτουργίας του. Ταυτόχρονα, τα μονοπάτια είναι σχεδιασμένα με τρόπο που να επιτρέπουν στο χρήστη να έχει ανοιχτή θέαση και να αισθάνεται ασφαλής μέσα στο χώρο του πάρκου.

4.2. ΠΑΡΚΟ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ:

4.2.1. Σχέδιο Πρασίνου
4.2.1.1. Υπο-περιοχή Canoe Kayak - Slalom
Η ιδέα σχεδιασμού του περιβάλλοντος χώρου βρίσκεται σε συμφωνία με την ιδέα σχεδιασμού για το φυσικό πάρκο. Σκοπός μας είναι να αναδείξουμε το χώρο ως ένα φυσικό περιβάλλον που υπήρχε εκεί ανέκαθεν. Στην περίμετρο της λίμνης δημιουργήσαμε ένα φυσικό μονοπάτι με σημαντικές επιφάνειες πρασίνου ομαλών κλίσεων από όπου θα είναι εύκολη και ευχάριστη η θέαση γύρω από την τεχνητή λίμνη. Είναι ένας χώρος όπου ο επισκέπτης μπορεί να σταθεί και να απολαύσει το συνδυασμό του υδάτινου στοιχείου και της φύσης.
4.2.1.2. Υπο-περιοχή Αθλητικών Εγκαταστάσεων
Ο χώρος είναι ήδη διαμορφωμένος. Επομένως, η σχέση που επιλέξαμε για τη βλάστηση είναι συμπληρωματική ως προς τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις. Βασικό στοιχείο στο σχεδιασμό μας είναι να προβάλουμε ένα ευχάριστο διακριτικό περιβάλλον στον επισκέπτη.
Φυσικό Περιβάλλον.
Η εγκατάσταση ενός αστικού οικοσυστήματος θα παίξει το συνδετήριο κρίκο μεταξύ του φυσικού πάρκου και του πράσινου διαδρόμου που εκτείνεται στην παραλιακή.
Χλωρίδα/Μικρόκλιμα.
Η βλάστηση είναι ένας συνδυασμός αυτοφυών φυτών (για να διατηρήσουμε τη συνέχεια) και εξωτικών ειδών (για να προσφέρουμε περισσότερο χρώμα και επισημότητα στο χώρο). Η φύτευση είναι γραμμική προσφέροντας σκιαζόμενους περιπάτους, ενώ οι χώροι και τα καθιστικά πλαισιώνονται από βλάστηση, ώστε να είναι ευχάριστη η χρήση τους καθ' όλη την ημέρα χωρίς ενόχληση από τη ζέστη.
4.2.1.3. Υπο-περιοχή Μουσείων, Εκθέσεων και Κέντρων Συναυλιών
Η βασική ιδέα στηρίζεται στο να προσδώσουμε στην περιοχή έναν σαφή πολιτιστικό χαρακτήρα. Για το λόγο αυτό το πνεύμα του σχεδιασμού μας διέπεται από τη χρήση του συμβολισμού και της μεταφοράς.
Φυσικό Περιβάλλον
Σκοπός του πυρήνα αυτού είναι να αποτελέσει το συνδετήριο κρίκο μεταξύ του οικολογικού πάρκου και της νησίδας πρασίνου που εκτείνεται στην ακτή του Σαρωνικού από την ακτή Θεμιστοκλέους ως το Σούνιο. Ο διάδρομος αυτός θα συνδυάζει τα αυτοφυή και εξωτικά φυτά, που υφίστανται και σήμερα στην περιοχή.
Χλωρίδα / Μικροκλίμα
Χρήση φοινικοειδών τα οποία δίνουν ιδιαίτερη επισημότητα στο χώρο και ταυτόχρονα επιτρέπουν τη θέαση προς τη θάλασσα. Τα είδη είναι τοποθετημένα μεμονωμένα, είτε σε συνθέσεις δημιουργώντας οάσεις δροσιάς στο χρήστη.
Ανθρώπινη Εμπειρία
Οι χώροι έχουν έντονα το στοιχείο της μεταφοράς αντλώντας έμπνευση από το θαλάσσιο κόσμο. Στοιχεία με φόρμες δελφινιών, πλοίων, κατάρτια με πανιά, άγκυρες πλαισιώνουν τη σύνθεση δημιουργώντας ένα περιβάλλον φαντασίας και μυστηρίου.

4.2.2. Πολεοδομικά Στοιχεία
Στο Πάρκο Δραστηριοτήτων διαμορφώνουμε (ή διατηρούμε) τα παρακάτω στοιχεία:
Κτήριο 26 (Πίνακα ΙΙ): Διατηρείται με χρήση σταδίου baseball, με δυνατότητα διενέργειας ανοιχτών συναυλιακών εκδηλώσεων (πιθανές, μικρές τροποποιήσεις).
Κτήριο 4 (Πίνακα ΙΙΙ) (Δυτικός Αεροσταθμός): Καθαίρεση του υπάρχοντος κτηρίου ώστε να ελευθερωθεί η οπτική και φυσική πρόσβαση προς την ακτή.
Ανέγερση σε παράπλευρη, βορειότερη θέση ενός μικρότερου και ομορφότερου κτηρίου, του Κτηρίου Όπερας & Σύγχρονης Μουσικής. Το κτήριο αυτό θα είναι ένα, αρχιτεκτονικό, έμβλημα της περιοχής, ορατό από μεγάλα τμήματα της παραλίας βορείως του πάρκου και από την θάλασσα από τα διερχόμενα πλοία.
Κτήριο 1 -(Πίνακα ΙΙΙ) (Στάδιο Softball): Καθαίρεση. Κατασκευάζεται παραπλεύρως το "Αθηναϊκό Μουσείο Επιστημών και Τεχνολογίας". Η συγκεκριμένη πρόταση πιστεύουμε ότι:
· Ανατρέπει την κυρίαρχη στην Ελλάδα αντίληψη περί μουσείων (σχεδόν άμεσα συσχετισμένη με αρχαιολογικά ευρήματα ή πολιτιστικά-λαογραφικά στοιχεία). Αντίστοιχο έργο δεν υπάρχει ούτε έχει προγραμματιστεί στην Αττική, σε αντίθεση με άλλες πιθανές χρήσεις που εξετάσαμε (Ενυδρείο, Ζωολογικός Κήπος, κτλ.).
· Έχει την ικανότητα προσέλκυσης κοινού καθ' όλη τη διάρκεια της εβδομάδας με επισκέψεις σχολείων και επισκεπτών ακόμα και από άλλες πόλεις.
· Είναι ελκυστική για όλες τις ηλικίες.
· Ενθαρρύνει την ενασχόληση με τον τομέα των νέων τεχνολογιών.
· Θα συμβάλλει θετικά στην εικόνα της περιοχής.
· Θα είναι ελκυστική για προσέλκυση ατόμων υψηλού μορφωτικού επιπέδου, μέσω της δημιουργίας θέσεων εργασίας υψηλών απαιτήσεων. Δρα συμπληρωματικά ως προς την ανάγκη εμπορικής επιτυχίας των χώρων πολεοδομικής ανάπτυξης και του Ξενοδοχείου.
Δύναται να περιλαμβάνει κινηματογράφο ευρείας οθόνης (τρισδιάστατο) καθώς η μία χρήση δρα συμπληρωματικά ως προς την άλλη (οι ταινίες αυτού του φορμάτ έχουν συνήθως θέματα επιστημονικού ενδιαφέροντος τα οποία προβάλλουν κατά τρόπο ελκυστικό για τον θεατή).
Κτήριο 2 (Πίνακα ΙΙΙ) (Στάδιο Χόκεϋ): Χρήση: Ανοιχτός χώρος άθλησης.

4.2.3. Ασφάλεια
Η χάραξη του τραμ, αν και "κόβει" τον χώρο στα δύο προσφέρει το πλεονέκτημα της αυξημένης ασφάλειας, καθώς διασχίζει την περιοχή των εγκαταστάσεων και γι' αυτό διατηρείται ως έχει. Οι μεγάλες ανοιχτές επιφάνειες και οι ελεύθερες οπτικές προσβάσεις συντείνουν στην ασφάλεια του χώρου.

4.3. ΝΗΣΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ:

4.3.1. Σχέδιο Πρασίνου
Φυσικό Περιβάλλον
Στόχος μας είναι η εγκαθίδρυση ενός φυσικού οικοσυστήματος. Η ιδέα είναι να δημιουργήσουμε ένα εύρωστο φυσικό περιβάλλον στα πρότυπα φυσικών λιμνών, όπου το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να απολαύσει το συνδυασμό του υδάτινου και του πράσινου στοιχείου. Ο χώρος θα μπορεί να λειτουργήσει πέρα των άλλων και ως φυσικός υγρότοπος.
Χλωρίδα/Μικρόκλιμα
Στο χώρο των νησιών προβλέπεται η δημιουργία ενός φυσικού οικοσυστήματος με υδροχαρή βλάστηση, αυτοφυή δασώδη και παρόχθια βλάστηση. Οι συνδυασμοί αυτοί θα αναδείξουν τη βιολογική ποικιλότητα του χώρου. Εναλλαγές φυτών απαλής υφής καθώς και φυτών με αρχιτεκτονική φόρμα πρόκειται να προσθέσουν στη συνολική σύνθεση να αναδείξουν ανοιχτούς χώρους πρασίνου, ενώ θα δημιουργήσουν ευχάριστες αντανακλάσεις στα νερά των λιμνών.
Σχεδιαστική Προσέγγιση, Φόρμες-Μονοπάτια-Δρόμοι
Για το σχεδιασμό αντλήσαμε έμπνευση από φυσικά οικοσυστήματα ανάλογου χαρακτήρα με αυτό που σχεδιάσαμε. Η ιδέα αυτή μας ώθησε να χρησιμοποιήσουμε οργανικές φόρμες για τα νησιά. Σχεδιάσαμε ένα περιβάλλον με εναλλαγές της κλίμακας, της ανθρώπινης εμπειρίας όπως βιώνεται μέσα στο κλειστό δάσος των νησιών και στο ανοιχτό περιβάλλον-επέκτασης της κλίμακας, που ορίζεται στην περίμετρό του. Το σύστημα μονοπατιών που υιοθετήσαμε για τα νησιά έγκειται σε πατήματα μέσα στο πράσινο, ενώ οι χώροι ανοίγονται ως οάσεις μέσα από τις πυκνές συστάδες δέντρων υπακούοντας σε μια οπτική συνέχεια και επιτρέποντας την ελεύθερη κίνηση πάνω στα νησιά. Ο χώρος που πλαισιώνει τη λίμνη έχει κάποιο πιο επίσημο χαρακτήρα παραμένοντας ωστόσο σε διαλεκτική σχέση με το φυσικό περιβάλλον των λιμνών. Εύρωστο καθιστικό σύστημα στην περίμετρο, φυτεύσεις σκίασης και καταστρώματα στις όχθες της λίμνης, κιόσκια και cafe είναι μερικά από τα στοιχεία που πλαισιώνουν τη σύνθεση.
Ανθρώπινη Εμπειρία
Με το σχέδιο δημιουργίας των νησιών αναδεικνύεται μια πληθώρα δραστηριοτήτων, όπως βαρκάδες, ελεύθερα παιχνίδια, περίπατοι, χώροι περισυλλογής και ξεκούρασης. Ο χώρος αναμένεται να προσεγγίσει ένα σεβαστό πληθυσμό ορνιθοπανίδας, συμβάλλοντας στην εξοικείωση του χρήστη με το φυσικό περιβάλλον.

4.3.2. Πολεοδομικά Στοιχεία
Διατηρούνται τα Κτήρια 18, 19, 20 (Πίνακα ΙΙ) με χρήση τη στέγαση των υπηρεσιών του πάρκου. Διατήρηση των κτηρίων στην σημερινή μορφή τους. Το γεγονός ότι είναι στραμμένα προς το εξωτερικό του πάρκου καθώς και το μικρό τους μέγεθος τα καθιστά ακατάλληλα για χρήση από το κοινό. Αντίθετα, η κεντρική τους θέση στο χώρο διευκολύνει τη λειτουργία υπηρεσιών και ταυτόχρονα προσθέτει στην απαιτούμενη αίσθηση ασφάλειας.
Διατηρούνται τα Κτήρια 21 ως και 25 (Πίνακα ΙΙ): Χρήση: Σύνολο θεματικών μουσείων και συνοδευτικών χρήσεων που συναποτελούν το "Πολιτιστικό Πάρκο". Συγκεκριμένα, προτείνεται να στεγασθούν στο χώρο: α) Ιστορικό μουσείο πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, β) Μουσείο πολιτικής αεροπορίας, γ) Μουσείο Ελληνικού Αθλητισμού, δ) Εκθετήριο σουβενίρ μουσείων, ε) Χώρος Εστίασης, στ) Βιβλιοθήκη - Internet cafe, ζ) Φυλάκιο 24ωρης λειτουργίας (παρέχει ασφάλεια στη δυτική πλευρά του πάρκου), η) Β' Χώρος ενοικίασης - εναπόθεσης ποδηλάτων.

4.3.3. Ασφάλεια
Η στέγαση των υπηρεσιών στα προαναφερόμενα κτήρια επιδρά θετικά. Δεν υπάρχουν σημαντικά εμπόδια στις οπτικές προσβάσεις προς και από την περιοχή. Αντίθετα, υπάρχει αδιατάρακτη θέα από το Ξενοδοχείο - Συνεδριακό Κέντρο προς το χώρο. Η παρουσία του φυλακίου στο χώρο των θεματικών μουσείων συνεισφέρει στην ασφάλεια της Νότιας πλευράς ενώ και η ίδια η παρουσία των μουσείων δρα ως μια ακόμη, έμμεση, πηγή έλξης του κόσμου προς το υπόλοιπο πάρκο, απομακρύνοντας τον κίνδυνο η συγκεκριμένη ζώνη να εμφανίσει ερημική εικόνα.

4.4. ΧΩΡΙΟ:

4.4.1. Σχέδιο Πρασίνου
Χλωρίδα/Μικρoκλίμα
Ανοιχτοί κήποι στους κοινόχρηστους χώρους. Συνδυασμός αυτοφυών και εξωτικών ειδών, συνθέσεις χρώματος, φυτά που θα αναδύουν άρωμα. Οι συνδυασμοί των φυτών θα εναλλάσσονται αρμονικά και οι συνθέσεις τους θα εμπλουτιστούν με τη χρήση γήινων υλικών, πέτρα, ξύλο κοκ.

4.4.2. Πολεοδομικά Στοιχεία:
Κατοικίες τύπου μεζονέττας, έως 3 όροφοι με ελαφρές χρήσεις εμπορίου - αναψυχής.

4.4.3. Ασφάλεια
Εξυπηρετείται από τη λειτουργία του φυλακίου στο χώρο των μουσείων και από τη χρήση αραιής και χαμηλής βλάστησης. Τα σπίτια έχουν θέα προς τον ανοιχτό πράσινο χώρο βορειδυτικά τους και δεν στρέφουν την πλάτη τους προς αυτόν.

4.5. ΑΓΟΡΑ
4.5.1. Σχέδιο Πρασίνου
Χλωρίδα και Πανίδα
Ανοιχτοί κήποι στους κοινόχρηστους χώρους, σε συνδυασμό με το νερό, ταρατσόκηποι, φυτά με αρχιτεκτονικές φόρμες μεμονωμένα ή να αναδεικνύονται μέσα από ομάδες φυτών, απαλές συνθέσεις χρώματος υφής. Συνδυασμός των φυτοσυνθέσεων με μοντέρνα υλικά όπως το γυαλί το μέταλλο κοκ. Χρήση κυρίως εξωτικών ειδών.

4.5.2. Πολεοδομικά Στοιχεία
Αντιμετωπίζονται ως εξής:
Το Κτήριο 17 (Πίνακα ΙΙ) διατηρείται με χρήση "Φυλάκιο 24ωρης λειτουργίας".
Το Κτήριο 3 (Πίνακα ΙΙΙ) (Προπονητήρια Baseball) καθαιρείται.
Το Κτήριο 5 (Πίνακα ΙΙΙ) (Δεξαμενές Καυσίμων) απομακρύνεται για λόγους ασφαλείας και αισθητικής.
Το Κτήριο 6 (Πίνακα ΙΙΙ) (Catering Ολυμπιακής) αποδίδεται σε χρήση ως κτήριο γραφείων - εμπορίου.
Το Κτήριο 7 (Πίνακα ΙΙΙ) (Υ.Π.Α.) καθαιρείται.
Το Κτήριο 8 (Πίνακα ΙΙΙ) (Σταθμός Πυροσβεστικής) διατηρείται με την παρούσα χρήση, για λόγους ασφαλείας τόσο του πάρκου όσο και για την εξυπηρέτηση ολόκληρης της γειτονικής περιοχής.
Το Κτήριο 9 (Πίνακα ΙΙΙ) (Δεξαμενή Νερού) διατηρείται ως έχει. Ο ρόλος του είναι υποστηρικτικός στις προσπάθειες της πυροσβεστικής υπηρεσίας. Λειτουργεί επίσης ως "ενθύμιο" της παλαιάς χρήσης του χώρου και ως χαρακτηριστικό σημείο (landmark) της ευρύτερης περιοχής.
Προτείνεται το Συνεδριακό-Εκθεσιακό Κέντρο-Ξενοδοχείο να διατηρηθεί στην υπάρχουσα, προτεινόμενη έκταση, αξιοποιώντας έτσι τις υπάρχουσες υποδομές σε χώρους στάθμευσης και τη γειτνίασή του με τους σταθμούς του Μετρό και Τραμ (που δημιουργούμε). Διατηρείται λόγω της ιστορικής και αρχιτεκτονικής του αξίας το κτήριο Saarinen ως Εκθεσιακό-Συνεδριακό Κέντρο και χτίζεται παραπλεύρως νέο κτήριο Ξενοδοχείου.

4.5.3. Ασφάλεια
Η ανάμιξη χρήσεων είναι βασικό στοιχείο του σχεδιασμού ασφάλειας για την 5η ζώνη. Η παρουσία ιδιωτικών φυλάκων για τα κτήρια γραφείων θα ενισχύσει την αίσθηση ασφάλειας ενώ και η διέλευση του τραμ κάνει την περιοχή πιο εύκολα προσβάσιμη. Η παρουσία του Φυλακίου και του Πυροσβεστικού Σταθμού παρέχει πρόσθετη ασφάλεια στο συγκρότημα του Συνεδριακού Κέντρου-Ξενοδοχείου, στο κτήριο του FIR αλλά και σε όλη την ανατολική πλευρά του Πάρκου. Σε μίκρο επίπεδο θα υπάρξει μέριμνα για κατάλληλο φωτισμό χώρων κατά τις νυχτερινές ώρες.