Χαρακτηριστικά του περιβαλλοντικού αυταρχισμούΟ επιστημονισμός
Αν και ένα από τα συστατικά στοιχεία του περιβαλλοντικού αυταρχισμού είναι ο κριτικός
προς την επιστήμη λόγος, αυτό καθόλου δε σημαίνει πως παραιτείται από την αξίωση για
επιστημονικότητα των συμπερασμάτων του ή καλύτερα πως παύει να αξιώνει πως μόνο η δική
του πρόταση στηρίζεται στα πορίσματα της αμερόληπτης επιστημονικής ανάλυσης... Η συναισθηματική φόρτιση
Όπως ανέφερε ο Πόπερ (1982 [1945]), ο ολοκληρωτισμός συνδέεται με την έκκληση στις
συγκινήσεις και τα πάθη, ο ανορθολογισμός με την αίσθηση του επείγοντος. Η "αναδυόμενη
αίσθηση του επείγοντος [που] ενώνει θρησκευτικούς ηγέτες, πολιτικούς και πολίτες"
(Harvard, 1998) τονίζει τη σημασία του έργου της σωτηρίας του πλανήτη, το
αναδεικνύει σε υπέρτατο καθήκον. Συχνά η αίσθηση του επείγοντος τονίζεται με την
καταστροφολογία: ο περιβαλλοντικός αυταρχισμός "σκέφτεται τα πάντα με βάση τη χειρότερη
προοπτική", όπως ακριβώς είχε γράψει η Arendt (1988: 278) ότι κάνουν οι ολοκληρωτισμοί...
Όταν μάλιστα οι προβλέψεις αυτές συνοδεύονται από την απειλή πως το μελλον θα δείξει,
τότε κάθε ορθολογικός διάλογος καθίσταται αδύνατος (όπως μιλώντας για τον ολοκληρωτισμό
και πάλι ανέφερε η Άρεντ)... Η κοινωνική ετερονομία και τελεολογίαΗ ομοιότητα της φυσικής με την κοινωνική λειτουργία είναι ένα από τα μόνιμα μοτίβα του περιβαλλοντικού αυταρχισμού. Στον Λόβλοκ, εμποτίζει όλο του το έργο: "Όπως ακριβώς η ανοχή κάποιας εκκεντρικότητας είναι το σήμα κατατεθέν ενός πλούσιου και επιτυχημένου πολιτισμού, έτσι συμβαίνει και με τις βιολογικές εκκεντρικότητες" (Lovelock, 1979: 139). Αλλού ο Λόβλοκ (1990: 14) θεωρεί "σημαντικούς τους παραλληλισμούς ανάμεσα στην εξέλιξη των κυττάρων και την εξέλιξη της ανθρώπινης κοινωνίας και (την κατάδειξη της αντίθεσης) ανάμεσα στην υγιή εξέλιξη των κυτάρρων... και την κάθε άλλο παρά υγιή οργάνωση της οικονομίας και της πολιτικής στην ανθρώπινη κοινωνία"... Η ανωτερότητα των οπαδών
Όλοι οι ολοκληρωτισμοί απένειμαν εύσημα στους οπαδούς τους... Νίκος Ράπτης, Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Αγωγή: Το Θεωρητικό Πλαίσιο των Επιλογών, Εκδόσεις Τυπωθήτω - Γιώργος Δάρδανος, Αθήνα, 2000. (αποσπάσματα από το βιβλίο) |